(Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi)
1.
Sabah uyandıktan ne kadar sonra ilk sigaranızı
yakıyorsunuz?
İlk 5 dakikada [3]
6 ile 30 dakikada [2]
31 ile 60 dakikada [1]
1 saatten sonra [0]
2. Sigaranın yasak olduğu yerlerde
(sinema, hastane, vs.) sigara tüttürmeden durmak size zor
geliyor mu?
Evet [1]
Hayır [0]
3. Hangi sigaranızdan feragat etmek
istemezsiniz?
Sabahın ilk sigarasından [1]
Diğerlerinden [0]
4. Günde ortalama kaç adet sigara yakıyorsunuz?
10 tane kadar [0]
11 ile 20 [1]
21 ile 30 [2]
31’den fazla [3]
5. Normalde sabahları günün diğer
saatlerine nazaran daha fazla mı sigara tüketiyorsunuz?
Evet [1]
Hayır [0]
6. Hasta olup yatakta kaldığınızda
bile sigara içtiğiniz olur mu?
Evet [1]
Hayır [0]
Puanlarınızın toplamı :
0 ile 4 puan ise : Düşük düzeyde bağımlısınız.
5 ile 7 puan ise : İleri düzeyde bağımlısınız.
8 ile 10 puan ise: Aşırı düzeyde bağımlısınız.
Toplumumuzun büyük bir bölümü sigara kullanmaktadır. Her kullanıcı
sigaranın sağlığa olan zararları hakkında bir şeyler duymuş ya da okumuştur.
Buna rağmen, insanlar sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Her sigara yakımında
takriben 4000 civarında kimyasal madde oluşur. Ve yakılan her sigarayla
binlerce zehir ve zararlı partiküller solunum yolları ile akciğerlere oradan da
kan dolaşımıyla vücudumuzun hücrelerine yayılırlar. Bunların bilinen en
zararlıları:
NİKOTİN : Sigara
ile birlikte psikolojik olarak rahatlatıcı bir durum oluşur. Bu hoş gibi
görünen durum yani nikotinin etkisi çok kısa sürede biter. Ve bu nedenle psikolojik
rahatlama için tekrar ikinci bir sigarayı yakma ihtiyacı hissedilir. Böylece organik
ve psikolojik bağımlılık oluşur.
KATRAN : Dolaşım
Sisteminde, Bronşlarda ve Akciğerlerde birikir. Onun zehirli etkisi sonucudur
ki sigara içenlerde içmeyenlere nazaran daha fazla akciğer-gırtlak kanserleri
görünür.
KARBONMONOKSİT :
Bu bir gaz olup hemoglobine kuvvetle bağlandığından, hemoglobinin oksijen
taşıma kapasitesini engeller. Bu nedenle yaşam için çok gerekli olan oksijenin
vücuda taşınması zorlaşır. Onun içindir ki, sigara kullananlar çabuk yorulur ve
nefes nefese kalırlar.
Sigara özellikle aşağıdaki
hastalıklarda çok tehlikelidir.
·
Kalp dolaşım sistemi (Arteroskleroz)
·
Solunum sistemi (Sigaraya bağlı bronşit, akciğer
kanseri ve akciğer emfizemi)
·
Hamilelikte (Sigara içen annelerin bebekleri
genellikle düşük kiloludur)
SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN 10 İYİ GEREKÇE :
1.
Sigarayı bırakırsanız sigaraya bağlı öksürükten de
kurtulursunuz.
2.
Koku alma duyunuz gelişeceğinden yediğiniz ve
içtiklerinizin lezzetini daha iyi anlarsınız.
3.
Nefes alışverişiniz rahatlayacaktır.
4.
Vücudunuzun verimliliği artacak ve çabuk
yorulmayacaksınız.
5.
Cildiniz daha yavaş yaşlanacak ve dişlerinizin
sarılığı azalacaktır.
6.
Soğuğa karşı direnciniz artacak ve solunum yolu
hastalıklarına daha az yakalanacaksınız.
7.
Elbiseleriniz ve eviniz sigara kokarak başkalarını
rahatsız etmeyecek.
8.
Çocuklarınıza daha iyi bir örnek olacaksınız.
9.
Her gün sigaraya ödeyeceğiniz parayı biriktirerek
ekonomiye katkıda bulunacaksınız.
10.
Yaşama şansını artıracak ve akciğer kanserinden ve
kalp krizi gibi nedenlerle ölme riskleriniz azalacaktır.
SIGARAYI
BIRAKMANIN ANAHTARI:
- Sigarayı bırakacağınız günü tespit
ediniz ve bunu tanıdıklarınıza ilan ediniz. Örneğin “ben ........ tarihinde sigarayı
bırakmaya karar verdim” diye.
-Sigarayı bırakmak için
istiyorsanız çeşitli yöntemlere de, akupunktur ve atojen telkin gibi,
başvurabilirsiniz.
-Eğer sigara bağımlılığınız çok
ileri düzeyde ise, nikotin içeren sakızlar veya yapışkan bantlar da
kullanabilirsiniz.
-Sigara bırakma süreniz esnasında
mutlaka uykunuza, sporunuza dikkat etmelisiniz.
-Kendinize bir mükafat
belirleyiniz.
SİGARAYI BIRAKMAK
İÇİN ATILACAK ADIMLAR :
1. ADIM :
a) Sigarayı
bırakmanızı gerektirecek nedenleri tek tek sıralayarak yazınız. Ve bu
yazdıklarınızı her gün okuyunuz.
b) Her sigara
paketine uzandığınızda sigara paketiyle beraber hazır bulundurduğunuz kağıdı da
alınız. Eğer sigarayı yakar iseniz bu kağıda da sigarayı yakma saatinizi ve
sizin o anki duygularınızı not ediniz.
2. ADIM :
a) Sigarayı
bırakmak için hazırladığınız listeye diğer başka nedenlerinizi de ilave ediniz.
b) Çakmak ve
kibriti taşımamaya bakınız. Evde sigara paketini de başka bir yere koyunuz.
c) Her gün 1
sigara az tüketme gayretini gösteriniz.
3. ADIM :
a) Asla sigara
paketiniz bitmeden yenisini satın almayınız.
b) Sigara
markanızı değiştiriniz ve nikotini ve katranı az olan bir markayı tercih
ediniz.
c) Şimdi 48 saat
süreyle sigara yakmamayı deneyiniz.
4. ADIM :
a) Sigarayı
tamamen bırakınız.
b) Vücudunuzu
aktive edebilecek sporlar yapınız.
c) Sigarayı
zevkle yaktığınız ortamlardan uzak durunuz.
d) Sigaranın
yerini dolduracak sağlıklı bir hobi geliştiriniz.
e) Sigara yakma
isteğiniz geldiğinde, nefes alıp verme egzersizleri ile (bkz Strese karşı 7
egzersiz) gerginliğinizi azaltmaya
çalışınız.
Dr. med. Mehmet Çelikel